Dyrektywa o jawności wynagrodzeń

Jawność wynagrodzeń w Polsce: co obowiązuje od 24.12.2025, a co wprowadzi dopiero ustawa (stan na Q4 2026)

Aktualizacja: 28 października 2026

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Krótka odpowiedź

Od 24 grudnia 2025 r. obowiązują już przepisy Kodeksu pracy (Dz.U. 2025 poz. 807) dotyczące rekrutacji: informacja o wynagrodzeniu początkowym lub widełkach (w ogłoszeniu, przed rozmową albo przed nawiązaniem stosunku pracy), zakaz pytania o dotychczasowe zarobki oraz neutralne płciowo ogłoszenia i nazwy stanowisk. Pełna ustawa o jawności wynagrodzeń (UC127) to na 27 października 2026 r. wyłącznie projekt – nie został przyjęty przez Radę Ministrów; plan przyjęcia to IV kwartał 2026 r., projekt przewiduje 6 miesięcy vacatio legis, więc nowe obowiązki (prawo do informacji, raporty o luce płacowej, wspólna ocena wynagrodzeń) realnie wejdą w życie nie wcześniej niż w 2027 r. Termin transpozycji dyrektywy (UE) 2023/970 upłynął 7 czerwca 2026 r.

Rok 2026 przyniósł zmiany w jawności wynagrodzeń, które zaczęły się od etapu rekrutacji, ale pełna reforma wciąż jest w pracach legislacyjnych. Od 24 grudnia 2025 roku w Polsce obowiązują już przepisy Kodeksu pracy nakładające na pracodawców konkretne obowiązki informacyjne wobec kandydatów do pracy. Z kolei kompleksowa ustawa o jawności wynagrodzeń, wdrażająca unijną dyrektywę w pełnym wymiarze, to wciąż projekt rządowy oznaczony symbolem UC127. Poniższe opracowanie przedstawia stan prawny na dzień 27 października 2026 roku, precyzyjnie rozdzielając normy już wiążące od rozwiązań projektowanych.

1. Jawność wynagrodzeń 2026 w pigułce: co już jest prawem, a co nadal projektem

Aby skutecznie zarządzać polityką płacową i uniknąć błędu polegającego na utożsamianiu projektów legislacyjnych z prawem już obowiązującym, warto zestawić aktualny status poszczególnych wymogów. Poniższa tabela porządkuje najważniejsze obszary reformy.

Obowiązek / Obszar
Status prawny
Źródło prawa
Od kiedy obowiązuje / Horyzont czasowy
Termin z dyrektywy (UE) 2023/970
Informacja o stawce początkowej lub widełkach płacowych
Obowiązuje
Od 24 grudnia 2025 r.
7 czerwca 2026 r. (termin transpozycji)
Zakaz pytań o dotychczasowe zarobki kandydata
Obowiązuje
Ustawa z dnia 4 czerwca 2025 r. o zmianie Kodeksu pracy (Dz.U. 2025 poz. 807)
Od 24 grudnia 2025 r.
7 czerwca 2026 r. (termin transpozycji)
Neutralność płciowa nazw stanowisk i ogłoszeń
Obowiązuje
Ustawa z dnia 4 czerwca 2025 r. o zmianie Kodeksu pracy (Dz.U. 2025 poz. 807)
Od 24 grudnia 2025 r.
7 czerwca 2026 r. (termin transpozycji)
Dostęp pracowników do obiektywnych kryteriów ustalania płac i awansów
Projekt
Projekt (wejście w życie 6 miesięcy od ogłoszenia; realnie 2027 r.)
7 czerwca 2026 r. (termin transpozycji)
Prawo pracownika do informacji o średnich zarobkach w podziale na płeć
Projekt
Projekt ustawy UC127 / Dyrektywa (UE) 2023/970
Projekt (wymaga przyjęcia ustawy; realnie 2027 r.)
7 czerwca 2026 r. (termin transpozycji)
Sprawozdawczość w zakresie luki płacowej i wspólna ocena wynagrodzeń
Projekt
Projekt ustawy UC127 / Dyrektywa (UE) 2023/970
Projekt (wymaga przyjęcia ustawy; realnie 2027 r.)
7 czerwca 2026 r. (termin transpozycji)

2. Co obowiązuje od 24 grudnia 2025: widełki płacowe w ogłoszeniu i zakaz pytań o zarobki

Podstawą prawną obecnie funkcjonujących wymogów jest Ustawa z dnia 4 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy (Dz.U. 2025 poz. 807). Przepisy te weszły w życie 24 grudnia 2025 roku i skoncentrowały się na etapie przedzatrudnieniowym, zmieniając dotychczasowe praktyki rekrutacyjne polskich przedsiębiorstw.

Główne obowiązki pracodawcy na etapie rekrutacji

  1. Obowiązek informowania o wynagrodzeniu
    Pracodawca ma prawny obowiązek przekazać osobie ubiegającej się o zatrudnienie informację o początkowej wysokości wynagrodzenia lub jego przedziale (widełkach płacowych), opartym na obiektywnych i neutralnych pod względem płci kryteriach. Informacja ta musi być udostępniona:
    • bezpośrednio w opublikowanym ogłoszeniu o pracę, LUB
    • przed rozmową kwalifikacyjną, LUB
    • przed nawiązaniem stosunku pracy (w sposób umożliwiający kandydatowi świadome negocjacje).
  2. Informacja o układach zbiorowych i regulaminach
    Jeżeli w danej organizacji obowiązuje układ zbiorowy pracy lub regulamin wynagradzania, pracodawca jest zobowiązany poinformować o tym kandydata na etapie rekrutacji, wskazując odpowiednie postanowienia regulujące wynagrodzenie na danym stanowisku.
  3. Kategoryczny zakaz pytania o historię zarobków
    Rekrutujący nie mogą w żaden sposób – ustnie, pisemnie ani za pośrednictwem formularzy aplikacyjnych – żądać od kandydata informacji o jego obecnym lub wcześniejszym wynagrodzeniu u innych pracodawców. Ma to na celu przerwanie dziedziczenia nierówności płacowych z poprzednich miejsc pracy.
  4. Neutralność płciowa ogłoszeń i stanowisk
    Wszystkie widełki płacowe w ogłoszeniu, jak również nazwy stanowisk oraz opisy wymagań zawodowych, muszą być sformułowane w sposób neutralny pod względem płci. Niedozwolone są zapisy, które sugerują preferencję dla określonej płci lub wykluczają kandydatów na podstawie tej cechy.

3. Dyrektywa (UE) 2023/970: cele i termin wdrożenia

Szerokie tło dla zmian legislacyjnych w całej Unii Europejskiej stanowi Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/970. Jej głównym celem jest wzmocnienie stosowania zasady równości wynagrodzeń dla mężczyzn i kobiet za taką samą pracę lub pracę o jednakowej wartości poprzez przejrzystość wynagrodzeń i mechanizmy egzekwowania.

Termin wdrożenia a rzeczywistość prawna w Polsce

Oficjalny termin wdrożenia dyrektywy przez państwa członkowskie Unii Europejskiej upłynął 7 czerwca 2026 roku. Polska – podobnie jak część innych krajów członkowskich – nie uchwaliła pełnej ustawy transponującej do tego dnia.

4. Ustawa o jawności wynagrodzeń (projekt UC127): gdzie jest legislacja na dziś

Prace nad pełną transpozycją dyrektywy toczą się na poziomie rządowym. Kluczowym aktem prawnym w tym obszarze jest projekt ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia dla mężczyzn i kobiet za taką samą pracę lub pracę o jednakowej wartości poprzez przejrzystość wynagrodzeń oraz mechanizmy egzekwowania (w rządowym wykazie prac legislacyjnych oznaczony jako projekt UC127).

Aktualny stan prac legislacyjnych (stan na 27 października 2026 r.)

  • Etap rządowy: Projekt UC127 do dnia 27 października 2026 r. nie został jeszcze przyjęty przez Radę Ministrów ani skierowany do Sejmu.
  • Planowany harmonogram: Aktualne zapowiedzi rządowe wskazują plan przyjęcia projektu przez Radę Ministrów na IV kwartał 2026 roku.
  • Okres dostosowawczy i wejście w życie: Projekt przewiduje 6-miesięczny okres dostosowawczy od dnia ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw.

Z punktu widzenia harmonogramu organizacji oznacza to, że projekt pełnej ustawy o jawności wynagrodzeń i wynikające z niego rozszerzone obowiązki wejdą w życie realnie nie wcześniej niż w 2027 roku.

5. Co pełna ustawa ma dodać: prawo do informacji, kryteria, raporty o luce płacowej

Gdy projekt UC127 przejdzie pełną ścieżkę legislacyjną i stanie się obowiązującym prawem, zakres wymogów nakładanych na pracodawców ulegnie znacznemu rozszerzeniu. Dyrektywa unijna oraz projekt ustawy przewidują wprowadzenie następujących mechanizmów:

A. Dostęp do kryteriów ustalania wynagrodzeń i awansów

Pracodawcy będą zobowiązani do udostępnienia pracownikom łatwo dostępnych, obiektywnych i neutralnych pod względem płci kryteriów stosowanych do określania wynagrodzeń, tabel płacowych oraz zasad progresji zawodowej (awansów).

B. Prawo pracownika do informacji

Kolejnym kluczowym elementem jest prawo każdego pracownika do wystąpienia do pracodawcy z wnioskiem o udzielenie pisemnej informacji dotyczącej:

  • indywidualnego poziomu wynagrodzenia,
  • średnich poziomów wynagrodzeń, w podziale na płeć, dla kategorii pracowników wykonujących taką samą pracę jak wnioskujący lub pracę o jednakowej wartości.

C. Sprawozdawczość w zakresie luki płacowej

Organizacje będą zobowiązane do cyklicznego mierzenia oraz raportowania informacji dotyczących różnic w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn. Zakres oraz częstotliwość raportowania będą uzależnione od wielkości zatrudnienia określonej w ostatecznym brzmieniu ustawy. Więcej o przygotowaniu struktury danych piszemy w artykule: Luka płacowa pod lupą: jakie dane trzeba zebrać już teraz.

D. Wspólna ocena wynagrodzeń

W sytuacjach, gdy sprawozdawczość wykaże lukę w wynagrodzeniach wynoszącą co najmniej 5% w którejkolwiek kategorii pracowników, a różnica ta nie zostanie uzasadniona obiektywnymi, neutralnymi pod względem płci kryteriami i nie zostanie usunięta w określonym czasie, pracodawca będzie musiał przeprowadzić tzw. wspólną ocenę wynagrodzeń we współpracy z przedstawicielami pracowników.

Ważne: Powyższe mechanizmy wynikają z dyrektywy i stanowią treść projektowanej ustawy UC127. Nie stanowią one jeszcze obowiązującego prawa krajowego na dzień 27 października 2026 r. Aby dowiedzieć się, jak bezpiecznie przygotować organizację na te nadchodzące wyzwania, przeczytaj opracowanie: Rewolucja w płacach: jak wdrożyć jawność wynagrodzeń bez paraliżu firmy i utraty talentów.

6. Benefity a wynagrodzenie w świetle dyrektywy

Jednym z najważniejszych aspektów nowej filozofii płacowej jest szerokie rozumienie pojęcia wynagrodzenia. Zgodnie z Dyrektywą (UE) 2023/970 wynagrodzenie oznacza nie tylko podstawową pensję zasadniczą, ale również wszelkie inne świadczenia – bezpośrednie lub pośrednie, w gotówce lub w naturze – które pracownik otrzymuje od pracodawcy z tytułu zatrudnienia.

Rola świadczeń pozaplacowych (benefitów)

W kontekście wdrożenia przepisów o jawności wynagrodzeń świadczenia pozaplacowe (takie jak opieka medyczna, karty sportowe, dofinansowanie wypoczynku, budżety kafeteryjne czy samochody służbowe) stanowią integralną część całkowitego pakietu wynagrodzenia. Nowoczesne platformy benefitowe, takie jak Nais, pozwalają organizacjom zautomatyzować zarządzanie świadczeniami pozaplacowymi, zapewniając pełną przejrzystość budżetów, jednakowy dostęp dla poszczególnych grup stanowisk oraz dokładną analitykę wartości świadczeń przyznawanych poszczególnym pracownikom.

Szczegółowe analizy dotyczące tego obszaru znajdują się w naszych dedykowanych publikacjach:

Warto również pamiętać, że od 5 listopada 2026 roku wchodzą w życie nowe przepisy dotyczące mobbingu, co stanowi kolejny istotny element porządkowania środowiska pracy w polskich organizacjach.

7. Checklista pracodawcy na IV kwartał 2026 i 2027

Choć przyjęcie projektu pełnej ustawy planowane jest w nadchodzących miesiącach, dział HR oraz zarządy organizacji powinny wykorzystać ten czas na prace przygotowawcze. Oto praktyczna lista kroków strategicznych:

  • Weryfikacja procesu rekrutacji (wymóg od 24.12.2025 r.)
    Upewnij się, że wszystkie publikowane ogłoszenia zawierają widełki płacowe lub stawki początkowe, wzory formularzy rekrutacyjnych nie zawierają pytań o dotychczasowe zarobki, a nazwy stanowisk są neutralne pod względem płci.
  • Audyt i wartościowanie stanowisk pracy
    Grupuj stanowiska według kryterium wykonywania pracy o jednakowej wartości. Zdefiniuj obiektywne, neutralne płciowo kryteria oceniania i różnicowania stawek (np. wykształcenie, doświadczenie, zakres odpowiedzialności).
  • Analiza wewnętrznych spójności płacowych
    Przeprowadź wstępny przegląd wynagrodzeń zasadniczych i zmiennych w poszczególnych grupach stanowisk pod kątem potencjalnych luk płacowych pomiędzy kobietami a mężczyznami.
  • Uporządkowanie i cyfryzacja benefitów
    Zidentyfikuj wszystkie świadczenia pozaplacowe i upewnij się, że zasady ich przydzielania są jednoznaczne, a ich wartość da się przypisać do konkretnych kategorii pracowników.
  • Edukacja kadry menedżerskiej
    Przeszkol menedżerów z zakresu prowadzenia rozmów rekrutacyjnych bez pytania o historię zarobków oraz z uzasadniania decyzji płacowych na podstawie zobiektywizowanych kryteriów.

8. FAQ: jawność wynagrodzeń

Co muszę robić w 2026 roku w zakresie jawności wynagrodzeń?

W 2026 roku obowiązkowe jest bezwzględne przestrzeganie przepisów, które weszły w życie 24 grudnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 807). Pracodawca musi podawać informację o stawce lub widełkach płacowych najpóźniej przed podpisaniem umowy (lub w ogłoszeniu/przed rozmową), nie może pytać kandydata o historyczne zarobki oraz ma obowiązek stosować neutralne płciowo nazwy stanowisk i ogłoszenia.

Czy muszę już raportować lukę płacową?

Nie. Obowiązek sprawozdawczy w zakresie luki płacowej nie wynika z przepisów obowiązujących od 24 grudnia 2025 r. Trafił on do projektu ustawy UC127. Zgodnie ze stanem na 27 października 2026 r. projekt tej ustawy nie został jeszcze przyjęty, a w projekcie wejście w życie przewidziano 6 miesięcy po ogłoszeniu (realnie nie wcześniej niż w 2027 roku).

Czy widełki płacowe w ogłoszeniu są obowiązkowe?

Ustawa z dnia 4 czerwca 2025 r. daje pracodawcy wybór co do momentu przekazania informacji o wynagrodzeniu początkowym lub jego przedziale. Informacja ta może znaleźć się bezpośrednio w ogłoszeniu o pracę, ale prawne wymaganie zostanie spełnione także wtedy, gdy zostanie przekazana kandydatowi przed rozmową kwalifikacyjną lub przed nawiązaniem stosunku pracy. W praktyce rynkowej umieszczanie widełek w ogłoszeniu stało się standardem z uwagi na efektywność rekrutacji.

Czy dyrektywa oznacza, że pensja każdego pracownika będzie jawna dla wszystkich kolegów z zespołu?

Nie. Ani dyrektywa UE, ani projekt ustawy UC127 nie wprowadzają zasady publikowania imiennych list płac dostępnych dla całego personelu. Prawo do informacji dotyczy udostępnienia pracownikowi informacji o jego własnym wynagrodzeniu oraz o średnich poziomach wynagrodzeń (w podziale na płeć) dla grupy pracowników wykonujących taką samą pracę lub pracę o jednakowej wartości.

Stan prawny: 27 października 2026 r.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku wątpliwości dotyczących stosowania prawa w konkretnej organizacji zaleca się konsultację z radcą prawnym lub adwokatem.